×: (ذولقرنین)
*: در این که ذولقرنین چه کسی بوده در میان مفسران گفت و گوی بسیار است .
در میان این نظریات که با آیات قرآن و شواهد تاریخی مطابقت بیشتری دارد این است که ذوالقرنین
همان (( کوروش )) بزرگ -پادشاه هخامنشی- است.
طبق تاریخ کوروش سفرهای به شرق و غرب وشمال انجام داد که با سفرهای سه گانه ذوالقرنین
که در قرآن ذکر شده انطباق پذیر است.
نخستین لشکر کشی کوروش به کشور لیدیا که در شمال آسیای صغیر قرار داشت صورت گرفت.
این کشور در غرب مرکز حکومت کوروش واقع شده بود. اگر نقشه ساحل غربی آسیای صغیر را
ملاحظه کنیم خواهیم دید که اعظم ساحل در خلیج های کوچک غرق می شود: مخصوصا در
نزدیکی خلیج ازمیر که صورت چشمه ای به خود می گیرد.
در آیه ۸۶ می فرماید ذوالقرنین در سفر غربی اش احساس کرد که خورشید در چشمه تیره و
گل آلودی فرو میرود.
این صحنه همان صحنه ای است که کوروش به هنگام فرورفتن قرص آفتاب در خلیج های ساحلی
مشاهده کرد.
لشکر کشی دوم کوروش به جانب شرق بود.هردوت-مورخ یونانی-می گوید: این هجوم شرقی
کوروش بعد از فتح لیدیا صورت گرفت.
طغیان بعضی از قبایل وحشی بیابانی کوروش را به این حمله واداشت.تعبییر قرآن( آیه ۹۰).
اشاره به سفر کوروش به منتهای شرق است که مشاهده کرد خورشید بر قومی طلوع می کند
که در برابر تابش آن سایبانی نداشتند و بیابان گرد و صحرانورد بودند.
لشکر کشی سوم کوروش به سوی شمال و به طرف کوههای قفقاز بود تا به تنگه میان دو
کوه رسید وبرای جلوگیری از هجوم اقوام وحشی به درخواست مردمی که آنجا بودند در برابر
تنگه سد محکمی بنا کرد.
این تنگه در عصر حاضرتنگه داریال نامیده می شود که هم اکنون میان ولادی کیوکز و تفلیس
قرار دارد و دیوار آهنی نیز در آن موجود است.
این دیوار همان سدی است که کوروش بنا کرده و اوصافی که قرآن ( آیات ۹۴ تا ۹۷ )
در باره سد ذوالقرنین بیان کرده کاملا بر آن تطبیق می کند.